Lp(a) คืออะไร?
ไขมันจากพันธุกรรมที่อาจสูงได้แม้ใช้ชีวิตดี
Lipoprotein(a) หรือ Lp(a) เป็นอนุภาคไขมันที่ระดับส่วนใหญ่ถูกกำหนดโดยพันธุกรรม ผู้ที่มี Lp(a) สูงมักไม่มีอาการ แต่ความเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือดอาจเพิ่มขึ้น จึงต้องตรวจเลือดจึงจะทราบระดับ
ทำไม Lp(a) ถึงน่าสนใจ?
เกี่ยวข้องกับพันธุกรรม
ระดับ Lp(a) ส่วนใหญ่ถูกกำหนดทางพันธุกรรม และมักค่อนข้างคงที่ตลอดชีวิต
ไม่รวมอยู่ใน Lipid Profile ทั่วไป
การตรวจคอเลสเตอรอลมาตรฐานไม่ได้บอกค่า Lp(a) ต้องสั่งตรวจแยกจึงจะทราบ
ใช้เสริมการประเมินความเสี่ยง
หาก Lp(a) สูง อาจทำให้ประเมินความเสี่ยงหัวใจและหลอดเลือดได้ครบขึ้น โดยเฉพาะเมื่อมีประวัติครอบครัวหรือโรคหลอดเลือดก่อนวัย
ใครบ้างที่ควรพิจารณาตรวจ Lp(a)?
ต้องตรวจบ่อยแค่ไหน?
สำหรับคนส่วนใหญ่ การตรวจ อย่างน้อยหนึ่งครั้งในชีวิตผู้ใหญ่ มีประโยชน์ เพราะระดับ Lp(a) ถูกกำหนดทางพันธุกรรมและมักค่อนข้างคงที่ ไม่จำเป็นต้องตรวจซ้ำบ่อยเหมือนไขมันบางชนิด เว้นแต่มีเหตุผลทางคลินิกเฉพาะ
ควรใช้ร่วมกับอายุ ความดัน เบาหวาน การสูบบุหรี่ LDL-C และปัจจัยเสี่ยงอื่น ๆ เพื่อประเมินความเสี่ยงโดยรวม
ค่าประมาณที่ใช้ประกอบการประเมิน
≥ 125 nmol/L
หรือประมาณ ≥ 50 mg/dL มักถือเป็นระดับที่เพิ่มความเสี่ยง ASCVD ในแนวทางปัจจุบัน
หน่วยผลตรวจสำคัญ
Lp(a) อาจรายงานเป็น nmol/L หรือ mg/dL ไม่ควรแปลงหน่วยด้วยอัตราส่วนตายตัว เพราะขนาดอนุภาคแตกต่างกันในแต่ละคน
คำถามที่พบบ่อย
กินดี ออกกำลังกายดี แล้ว Lp(a) ยังสูงได้ไหม?
ได้ เพราะระดับ Lp(a) ส่วนใหญ่เกี่ยวข้องกับพันธุกรรม พฤติกรรมสุขภาพมีผลต่อความเสี่ยงหัวใจโดยรวม แต่ไม่ได้ทำให้ Lp(a) ลดลงอย่างมากในคนส่วนใหญ่
ถ้า Lp(a) สูง ควรทำอย่างไรต่อ?
แนวทางปัจจุบันให้ความสำคัญกับการควบคุมปัจจัยเสี่ยงอื่น โดยเฉพาะ LDL-C ความดัน เบาหวาน การสูบบุหรี่ และน้ำหนัก ตามความเหมาะสมของแต่ละคน
ข้อมูลอ้างอิง: 2026 ACC/AHA Guideline on the Management of Dyslipidemia และ American Heart Association
สอบถามการตรวจ Lp(a)
เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการประเมินความเสี่ยงหัวใจและหลอดเลือดเพิ่มเติมจาก Lipid Profile ทั่วไป